مطالعات اخیر در دانشگاه علوم پزشکی تبریز نشان میدهد که مصرف دخانیات، سوء مصرف مواد، الکل، کیفیت پایین خواب، کمتحرکی و چاقی به عنوان عوامل مهم و همزمان در بروز و تشدید بیماری فشار خون نقش مؤثری دارند. این رفتارهای پرخطر با ایجاد تاثیر مستقیم بر سلامت افراد، نیازمند توجه ویژه و مداخلات همزمان در حوزه پیشگیری هستند.
فشار خون بالا یکی از چالشهای اساسی بهداشت عمومی در سطح جهان است، چراکه به عنوان “قاتل خاموش” شناخته میشود؛ اغلب بدون علامت یا با علائم بسیار جزئی ظاهر میشود و ممکن است تهدیدی جدی برای سلامت زندگی فردی باشد.
رفتارهای مخرب و پرخطر مرتبط با سبک زندگی، از عوامل اصلی در ایجاد و تشدید این بیماری محسوب میشوند. لذا، شناسایی این رفتارهای همزمان در جمعیتهای در معرض خطر، میتواند منجر به طراحی مداخلات هدفمند و همزمان برای کاهش شیوع این بیماری شود.
در این راستا، تمرکز اصلی بر روی گروههایی است که از نظر شیوع و بروز فشار خون بالا در معرض خطر قرار دارند، تا بتوان بر اساس ویژگیهای خاص هر گروه، مداخلات مؤثرتر و هدفمندتری را ارائه داد.
آموزش و افزایش سطح آگاهی، کلید تغییر رفتارهای پرخطر در مقابله با فشار خون
دکتر اصغر محمدپوراصل، متخصص اپیدمیولوژی دانشگاه علوم پزشکی تبریز و یکی از پژوهشگران این طرح، در گفتوگو با ایسنا به تشریح این پژوهش پرداخت و اظهار کرد: در مطالعهای جامع بر روی جمعیت کوهورت آذر، که نتایج آن به صورت رسمی در دانشگاه علوم پزشکی تبریز منتشر شده است، با هدف شناسایی رفتارهای پرخطر مرتبط با سبک زندگی در گروه سنی ۳۵ تا ۷۰ سال و در نتیجه بهبود استراتژیهای پیشگیری از ابتلاء به فشار خون بالا انجام شده است.
وی افزود: نتایج این مطالعه نشان میدهد که رفتارهای پرخطر، به ویژه در حوزه مصرف دخانیات، سوء مصرف مواد، مصرف الکل، مواجهه با دود سیگار دست دوم، کیفیت خواب، فعالیت فیزیکی و وضعیت چاقی، به طور همزمان در افراد رخ میدهند و میتوانند تاثیر قابل توجهی در بروز پرفشاری خون داشته باشند.
وی ادامه داد: این مطالعه نشان میدهد که رفتارهای مربوط به سبک زندگی، در کنار عوامل زیستی، نقش مستقیمی در ابتلاء به فشار خون دارند. بنابراین، مداخلات باید جامع و همزمان باشد تا بتوان به موثرترین نتیجه رسید.
وی مطرح کرد: با تشخیص زیرگروههای پرخطر در جمعیت، میتوان برنامههای مدیریتی دقیقی تدوین نمود و از نظر اقتصادی و سلامت جامعه صرفهجویی کرد.
تأکید بر اصلاح عادات غذایی، ورزش منظم و بهبود کیفیت خواب برای کنترل فشار خون
دکتر مریم جوادی، متخصص تغذیه و از پژوهشگران این طرح نیز در گفتوگو با ایسنا در همین زمینه بیان کرد: بر خلاف تصور، سبک زندگی تنها مربوط به رفتارهای فردی نیست، بلکه به عوامل محیطی و جامعهپذیری هم مرتبط است. آموزشهای گسترده و ارتقاء سطح آگاهی میتواند نقش موثری در تغییر رفتارهای پرخطر داشته باشد.
وی همچنین بر لزوم توجه به اصلاح عادات غذایی، ورزش منظم و بهبود کیفیت خواب تأکید کرد و افزود: تمرکز بر ویژگیهای فردی و ساختاری جمعیت میتواند در پیشگیری و کنترل فشار خون تاثیرگذار باشد.
وی در خاتمه بیان کرد: پس براساس یافتههای این مطالعه، سه عامل فعالیت فیزیکی ضعیف، کیفیت پایین خواب و چاقی به عنوان اهداف اصلی برای مداخلات مربوط به سبک زندگی در جهت پیشگیری و کنترل فشار خون بالا پیشنهاد شده است.